Ani podręcznik do geografii, ani sucha lista z Wikipedii nie pomaga, gdy w quizie włącza się licznik i zaczyna brakować nazw. Dlatego poniżej znajduje się zestawienie, które porządkuje temat i pokazuje, jakie państwa na literę E realnie pojawiają się w quizach – po polsku i po angielsku – oraz jak je sprytnie zapamiętać.
Zamiast ogólników, będzie konkret: pełna lista, różnice między językami, typowe pułapki i proste techniki pamięciowe. Przyda się zarówno do szybkiego ogarnięcia tematu, jak i do wyciągnięcia dodatkowych punktów w quizach online. Kilka nazw może zaskoczyć, bo część z nich w polskiej wersji wcale nie zaczyna się od „E”.
Ile jest państw na E po polsku?
W języku polskim sprawa nie jest tak oczywista jak w angielskim. W większości popularnych zestawień pada liczba 7–8 państw na E, ale wszystko zależy od tego, jak traktuje się sporne nazwy.
Jeśli trzymać się najczęściej używanych, współczesnych, polskich nazw, lista wygląda najczęściej tak:
- Ekwador
- Egipt
- Emiraty Arabskie
- Erytrea
- Estonia
- Etiopia
- Eswatini
- El Salvador (lub Salwador – stąd zamieszanie)
Widziane gołym okiem problemy są dwa: El Salvador vs Salwador oraz status Emiratów Arabskich w quizach po angielsku (po angielsku to United Arab Emirates, więc znika z listy „E”).
W większości polskich quizów, które pytają o „państwa na literę E”, przyjmuje się: Ekwador, Egipt, Emiraty Arabskie, Erytrea, Estonia, Etiopia, Eswatini oraz El Salvador/Salwador jako jedno państwo.
Lista państw na E – wersja „pod quizy”
Pełna lista w języku polskim
Poniżej lista z krótkimi dopiskami, które pomagają w kojarzeniu i odróżnianiu państw między sobą. To przydatne zwłaszcza przy quizach typu „wypisz wszystkie kraje świata na czas”.
1. Ekwador – państwo w Ameryce Południowej, leży na równiku (stąd nazwa). Łatwo zapamiętać: „Ekwador = równik = E”. Często mylony z „Ekwatorialną Gwineą”, ale to zupełnie inny region świata.
2. Egipt – Afryka Północna, Nil, piramidy, Kair. W quizach zwykle jeden z pierwszych strzałów większości graczy, więc lepiej go mieć „odblokowanego” w pamięci bez zastanawiania się.
3. Emiraty Arabskie – oficjalnie Zjednoczone Emiraty Arabskie, ale w praktyce w mowie i w wielu quizach funkcjonuje skrócona forma Emiraty Arabskie. Jeśli quiz jest po angielsku, szukana nazwa to najczęściej United Arab Emirates, więc wtedy ten kraj odpada z kategorii „na E”.
4. Erytrea – Afryka Wschodnia, nad Morzem Czerwonym, obok Etiopii. Nazwa bywa mylona z Estonią (brzmienie) i Etiopią (położenie i pierwsza litera). Dobrze sprawdza się skojarzenie „Erytrea – erytro – czerwony” → Morze Czerwone.
5. Estonia – państwo bałtyckie w Europie, obok Łotwy i Litwy. Warto kojarzyć jako „E” w trójce: Litwa, Łotwa, Estonia (od południa do północy).
6. Etiopia – Afryka Wschodnia, kraj bez dostępu do morza, sąsiad Erytrei. Jedno z najstarszych państw na świecie, często pojawia się w pytaniach o historię i religie, więc przy okazji warto pamiętać je też z innych kategorii.
7. Eswatini – małe państwo w południowej Afryce. Do 2018 roku znane jako Suazi. W starszych quizach może pojawiać się jeszcze pod starą nazwą, ale współcześnie odświeżone zestawienia używają już Eswatini na E.
8. El Salvador / Salwador – tu robi się ciekawie. Po polsku poprawna forma to Salwador, ale w wielu quizach (zwłaszcza kopiowanych z wersji angielskiej) pojawia się zapis El Salvador, przez co część osób traktuje ten kraj jako „na E”. Warto od razu przyjąć, że to jedno i to samo państwo, po prostu z dwiema wersjami nazwy krążącymi w internecie.
Co z krajami częściowo zaliczanymi?
Niektóre nazwy przewijają się w rozmowach o państwach na E, ale formalnie nie zawsze spełniają kryteria. Kilka przykładów, które mogą wprowadzać w błąd w quizach:
Anglia (England) – to nie suwerenne państwo, tylko część Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. W quizach, które pytają o państwa, Anglia zwykle nie jest poprawną odpowiedzią, ale w quizach „kraje składowe UK” albo „historyczne królestwa” jak najbardziej się pojawia.
Timor Wschodni – oficjalna nazwa to Timor Wschodni lub Timor-Leste. Po angielsku czasem funkcjonuje jako East Timor, ale w polskiej wersji nie zaczyna się na „E”. W quizach po polsku raczej nie będzie liczony do państw na E.
Gwinea Równikowa – po angielsku Equatorial Guinea, czyli klasyczny „kraj na E”. Po polsku jednak zaczyna się na G, więc w polskich quizach ląduje w innej kategorii. To jedna z najczęstszych zmyłek między polskimi a angielskimi listami.
Różnice między polskimi a angielskimi nazwami
Przy quizach online warto pamiętać, że spora część zestawień opiera się na angielskich nazwach. Wtedy lista „krajów na E” wygląda inaczej niż w polskiej szkole czy atlasie.
Najczęstsze pułapki językowe
W wersji anglojęzycznej lista państw na E najczęściej zawiera:
- Egypt (Egipt)
- Ecuador (Ekwador)
- Estonia (Estonia)
- Ethiopia (Etiopia)
- Eritrea (Erytrea)
- El Salvador (Salwador)
- Equatorial Guinea (Gwinea Równikowa)
- Eswatini (Eswatini)
Różnice względem polskiej listy są kluczowe dla osób, które grają w quizy na zagranicznych stronach:
Po pierwsze, Gwinea Równikowa po angielsku wchodzi na listę krajów na „E”, po polsku ląduje w „G”.
Po drugie, United Arab Emirates wypada z kategorii „E”, choć po polsku Emiraty Arabskie zwykle się tam znajdują.
Po trzecie, w quizach angielskich przeważnie trzeba wpisać El Salvador, nawet jeśli w głowie siedzi forma „Salwador”. Warto to mieć z tyłu głowy, bo przy liczeniu państw na E w polskim i angielskim pojawi się różnica o co najmniej 1–2 kraje.
Przy quizach w obcym języku zawsze warto sprawdzić, w jakiej wersji językowej są nazwy – po angielsku lista państw na E będzie inna niż po polsku, nawet jeśli formalnie chodzi o te same kraje.
Jak zapamiętać państwa na E – techniki pod quizy
Zamiast wkuwać listę „na sucho”, da się ją ogarnąć w kilku prostych krokach. W quizach czasem liczą się sekundy, więc automatyczne skojarzenia robią robotę.
Grupowanie według kontynentów
Dobrym sposobem jest pogrupowanie państw na E według regionów. Zamiast pamiętać osiem osobnych nazw, można zapamiętać trzy grupy.
- Afryka: Egipt, Erytrea, Etiopia, Eswatini (+ ewentualnie Gwinea Równikowa w wersji angielskiej)
- Europa: Estonia
- Ameryka: Ekwador, (El) Salvador, Emiraty Arabskie – mentalnie jako „wyjątek”, bo to Bliski Wschód, ale często kojarzony z ropą i miastem Dubaj
Przy quizie można lecieć kluczem: najpierw Afryka (4 kraje), potem Europa (1 kraj), potem Ameryka (2 kraje) i na końcu dorzucić Emiraty Arabskie jako „kraj na E z ropą i drapaczami chmur”. Ten porządek ogranicza panikę w głowie i poczucie, że „na pewno coś jeszcze jest”.
Proste łańcuszki skojarzeń
Dla wielu osób działa też metoda krótkich opowieści:
Wyobrażenie podróży: Egipt (wakacje nad Morzem Czerwonym), dalej statek płynie do Erytrei i Etiopii, potem samolotem do Eswatini w południowej Afryce. Z Afryki przeskok do Estonii, a z Europy lot do Ameryki Południowej – Ekwador i dalej do El Salvadoru. Na końcu powrót przez Bliski Wschód – Emiraty Arabskie.
Brzmi absurdalnie, ale właśnie o to chodzi – im bardziej obraz jest „przesadzony”, tym łatwiej zostaje w głowie. Taki łańcuch można w myślach „przewijać” podczas quizu.
Technika pierwszych liter
Klasyczna mnemotechnika to ułożenie zdania, w którym pierwsze litery wyrazów odpowiadają kolejnym państwom. Przykład dla polskiej listy (kolejność do ustalenia według własnej wygody):
Emerytowany Egiptolog Estetycznie Exportuje Ekskluzywne Etykiety Expresowo Etykietowane (Ekwador, Egipt, Estonia, Erytrea, Etiopia, Eswatini, Emiraty Arabskie, El Salvador).
Zdanie może wydawać się dziwne, ale ważne, żeby było własne i łatwe do odtworzenia w stresie. Kolejność państw nie musi być „encyklopedyczna” – liczy się to, żeby zawsze pamiętać wszystkie.
Szybkie ciekawostki o państwach na E
Przy quizach tematycznych (historia, gospodarka, stolice) kilka detali potrafi podpowiedzieć właściwą odpowiedź, nawet jeśli nazwa wyleciała z głowy.
- Egipt – stolica: Kair; jedna z kolebek cywilizacji, piramidy w Gizie, Nil jako najdłuższa rzeka Afryki.
- Ekwador – stolica: Quito; nazwa od równika, przebiegającego przez kraj; należy do tzw. „kraju andyjskiego”.
- Estonia – stolica: Tallinn; jedno z najbardziej zdigitalizowanych państw na świecie (e-obywatelstwo).
- Etiopia – stolica: Addis Abeba; państwo nigdy formalnie nie skolonizowane w klasycznym sensie (poza włoską okupacją).
- Erytrea – stolica: Asmara; leży nad Morzem Czerwonym, graniczy z Etiopią i Sudanem.
- Eswatini – stolica administracyjna: Mbabane; jedno z najmniejszych państw Afryki.
- Emiraty Arabskie – stolica: Abu Zabi; najsłynniejsze miasto: Dubaj; bogactwo oparte głównie na ropie i gazie.
- El Salvador / Salwador – stolica: San Salvador; najmniejsze i najgęściej zaludnione państwo Ameryki Środkowej.
Tego typu ciekawostki pomagają też w quizach, w których trzeba dopasować stolicę do kraju albo odwrotnie – jedno skojarzenie wystarczy, żeby odtworzyć pełną nazwę.
Na co uważać w quizach online
Quizy geograficzne mają to do siebie, że różne platformy stosują różne standardy. Nawet jeśli lista państw na E jest dobrze opanowana, można stracić punkty na detalach.
Po pierwsze, sprawa języka. Jeżeli interfejs strony jest po angielsku, zwykle wymagany jest angielski zapis nazwy. „Salwador” wpisany zamiast „El Salvador” najczęściej nie zostanie zaliczony. Analogicznie „Zjednoczone Emiraty Arabskie” mogą nie przejść, jeśli szukane jest „United Arab Emirates”.
Po drugie, stare vs nowe nazwy. Część starszych quizów nadal używa nazwy Suazi zamiast Eswatini. Przy nowocześniejszych zestawieniach liczy się już tylko Eswatini. Warto mieć z tyłu głowy obie formy – szczególnie gdy wynik nagle „nie zgadza się” o jeden kraj.
Po trzecie, status terytoriów. Niektóre gry rozróżniają państwa od terytoriów zależnych, prowincji czy krajów składowych. Dlatego Anglia, Szkocja czy Walia czasem są liczone, a czasem nie. W kontekście „państw na E” lepiej przyjąć konserwatywną wersję: liczą się tylko suwerenne państwa uznawane przez ONZ.
Po czwarte, pisownia szczegółowa. W wielu quizach liczy się dokładna pisownia – spacje, myślniki, akcenty. „Timor-Leste” może być wymagany z myślnikiem, „Equatorial Guinea” z poprawnym odstępem. Warto znać przynajmniej uproszczoną, ale poprawną formę, bo auto-uzupełnianie nie zawsze ratuje sytuację.
Podsumowując praktycznie: przy państwach na E najlepiej mieć w głowie dwie listy – polską i angielską – oraz podstawowe różnice między nimi. Pozwala to spokojnie przeskakiwać między quizami w różnych językach i nie gubić punktów na tym, że „Gwinea Równikowa” nagle stała się „Equatorial Guinea”, a „Emiraty Arabskie” zniknęły z listy, bo zamieniły się w „United Arab Emirates”.