Hasło „wolne tempo w muzyce” najczęściej prowadzi do kilku dobrze znanych włoskich określeń. W krzyżówkach regularnie pojawiają się 4 popularne odpowiedzi, przy czym jedna z nich trafia się wyraźnie częściej niż pozostałe.
(5 liter)
(6 liter)
(5 liter)
(5 liter)
LARGO
Largo to bardzo wolne tempo muzyczne, zwykle rozumiane jako szerokie, dostojne prowadzenie utworu. To chyba najczęstsza odpowiedź przy takim haśle.
W praktyce oznaczenie to nie mówi tylko „grać wolno”, ale też „grać szeroko”, z większym oddechem frazy. Właśnie dlatego largo bywa kojarzone z muzyką podniosłą i monumentalną.
W metronomicznych przybliżeniach largo często umieszcza się mniej więcej w okolicach 40-60 uderzeń na minutę, choć w muzyce klasycznej nie jest to sztywna reguła.
Krzyżówkowo to pewniak: krótkie, znane i wygodne literowo. Bywa mylone z lento, ale jeśli definicja sugeruje tempo „bardzo wolne” albo „szerokie”, wtedy LARGO pasuje najlepiej.
ADAGIO
Adagio oznacza tempo wolne, spokojne i śpiewne. Nie musi być tak ciężkie jak grave ani tak szerokie jak largo, ale zdecydowanie mieści się w grupie wolnych temp.
To słowo wielu osobom kojarzy się nie tylko z nutami, lecz także z tytułami znanych utworów. Często funkcjonuje wręcz samodzielnie jako nazwa części kompozycji.
W krzyżówkach pojawia się bardzo często przy definicjach typu „wolne tempo”, „powoli w muzyce” albo „spokojne tempo”. Warto uważać na liczbę liter: jeśli wychodzi 6, to właśnie ADAGIO bywa pierwszym tropem.
LENTO
Lento dosłownie znaczy po włosku „powoli” i jako termin muzyczny oznacza tempo wolne. Jest proste, krótkie i bardzo krzyżówkowe.
To określenie jest trochę bardziej neutralne niż largo czy grave — mniej „uroczyste”, bardziej po prostu spokojne i niespieszne. Dlatego w opisach podręcznikowych często pojawia się obok zwykłego tłumaczenia „wolno”.
W diagramach trafia się regularnie, zwłaszcza gdy definicja brzmi dosłownie „powoli, w muzyce”. Łatwo je pomylić z adagio, ale przy odpowiedzi 5-literowej zwykle chodzi właśnie o LENTO.
GRAVE
Grave to bardzo wolne tempo o ciężkim, poważnym charakterze. Sam termin sugeruje nie tylko wolność, ale też pewną dostojność i powagę.
To odpowiedź trochę rzadsza niż largo czy adagio, ale nadal jak najbardziej spotykana. Jeśli w haśle pojawia się podpowiedź w rodzaju „wolne i poważne tempo” albo „bardzo wolno, uroczyście”, wtedy GRAVE pasuje wyjątkowo dobrze.
Bywa mylone z largo, bo oba terminy oznaczają tempo bardzo wolne. Różnica jest taka, że grave mocniej akcentuje nastrój niż samo „szerokie” prowadzenie muzyki.